Rite

een assymetrische wargame

Spelreview: Rite van Dotwood Games 

Lukt het jou om als eerste de energie van de vulkaan in jouw voordeel om te zetten? 

Op Spellenspektakel 2025 kwam ik Karl van Stiphout tegen, een enthousiaste maker met een fantastisch spel Rite. Het spelmechanisme en het artwork trokken meteen mijn aandacht. Ook de passie van Karl was erg aanstekelijk en Rite is dan ook het product dat met liefde gemaakt werd.

Beoordeling

Algemeen                  9,5
Verhaal                       9,5
Spelsysteem             9
Ontwerp en kunst     9,5
Herspeelbaarheid     9,5

Rite is een asymmetrisch tactische wargame voor 2 tot 5 spelers vanaf de leeftijd van 14 jaar. Het heeft een speelduur van ongeveer 30 minuten per speler.

Het verhaal

Rite speelt zich af in de wereld van Allara, waar een wrede eeuwigdurende oorlog woedt tussen de bewoners: Mensen, Goblins en Ondoden.

Ergens midden in de jungle op een afgelegen eiland, ontdekte een menselijke zwerver een machtige vulkaan. De energie in de vulkaan is zo sterk dat men gelooft dat ze sterk genoeg was om een machtig ritueel te voeden.

Dit ritueel kan de balans van de eeuwige oorlog doen omslaan in het voordeel van één van de strijdende groepen. Voor elk van de bewoners heeft dit ritueel een ander doel.

Voor de Mensen is dit trachten de macht van de Engelen aan te roepen.

De Goblins daarentegen proberen een Oude Rode Draak op te roepen en voor de Ondoden is het doel het openen van een poort naar de Onderwereld.

Wat ze allen niet weten, is dat er ook anderen zijn die hun plannen willen dwarsbomen.

De Primals, de oorspronkelijke bewoners van dit eiland en deze jungle, zijn woedend op de indringers en over het conflict op hun eiland. Ze doen al het mogelijke om de groepen te verslinden.

Ook is er Chaos die dit nieuwe conflict als de perfecte kans ziet om de strijdende groepen van binnenuit te infiltreren en te vernietigen.

De Vuurlord, de heerser over de vulkaan, probeert de groepen te verjagen van zijn vulkaan en levend te verbranden.

Doel: Het doel van het spel is om als eerste met jouw factie je overwinningsvoorwaarden te behalen vooraleer de 10 rondes voorbij zijn.

Aangezien dit een asymmetrisch spel is, heeft elke factie een ander overwinningsdoel.

Spelregels

Het spel wordt gespeeld in 10 rondes. Dit wordt weergegeven op de overzichtskaart waar ook de beurtvolgorde op getrackt wordt.

Een spelbeurt:

Tijdens je spelbeurt mag je 1 actie uitvoeren die energie kost of passen. Je kan kiezen uit volgende acties: 

  • een eenheid oproepen;

  • een eenheid verplaatsen;

  • een eenheid verslaan;

  • een rots verwijderen;

  • vaardigheid gebruiken;

  • macht;

  • passen.

Opmerking: Spelers wordt aangeraden eerst hun ronde-energie te gebruiken voordat zij reserve-energie inzetten. Ronde-energie wordt elke ronde vernieuwd, terwijl reserve-energie kan worden opgespaard (tot maximaal 10) voor latere rondes.

• Een eenheid oproepen  

Per beurt mag je 3 verschillende (niet-commandant-eenheden) oproepen als je de energiekost ervan kan betalen. Per eenheid heeft het oproepen een bepaalde kost die je kan terugvinden op de eenheidsfiche.

Wanneer je een eenheid oproept en de energie betaalt, plaats je deze op een oproeptegel van jouw factie. (Dit kan anders zijn wanneer je factie over andere specifieke speleffecten beschikt.)

• Een eenheid verplaatsen  

Je kan je eenheid een x aantal velden verplaatsen naar een aangrenzend toegankelijk veld voor een x aantal energie.

Niet-toegankelijke tegels zijn

  • de Vuurlord;

  • een vuur-elementaltegel;

  • een aarde- elementaltegel;

  • een tegel die een rots bevat;

  • een tegel die door een andere eenheid bezet is.

Let op: een tegel met een vuurfiche wordt beschouwd als toegankelijk.

Je eenheid mag door vriendelijke eenheden, let wel op dat de volledige beweging mogelijk moet zijn.

• Een eenheid verslaan

Tijdens deze actie kan je een eenheid verslaan.

Vijandelijke eenheid verslaan: een vijandelijke eenheid die aangrenzend is aan één van je eigen eenheden aanvallen en verslaan. De hoeveelheid energie die hiervoor nodig is: 

  • de hoeveelheid energie gelijk aan de kost van de vijandelijke eenheid;

  • + 1 energie voor elke aangrenzende vijandelijke eenheid van dezelfde groep (ondersteuning);

  • -1 energie voor elke aangrenzende eenheid van de actieve speler (omsingeling).

Eigen eenheid verslaan: In dit geval worden ondersteuning en omsingeling genegeerd.

Een verslagen eenheid wordt teruggeplaatst in de reserve.

• Een rots verwijderen

Een speler kan een rotsfiche verwijderen voor 1 energie wanneer hij minstens één vriendelijke eenheid aangrenzend aan de rots heeft.

• Vaardigheid gebruiken

Elke eenheid in dit spel (behalve de Vuurvlieg) heeft een vaardigheid. Er zijn twee soorten vaardigheden: actieve en passieve vaardigheden.

Actieve vaardigheden vereisen energie en tellen dus als een actie. Actieve vaardigheden worden aangeduid met (A) op de eenheidskaart en op de factie-overzichtspagina's.

Passieve vaardigheden vereisen geen energie en worden daarom niet als acties beschouwd. Deze kan je na je actie onbeperkt inzetten.

Een speler kan energie besteden om één van de actieve vaardigheden van zijn eenheden op het speelbord te gebruiken. Vaardigheden die energie vereisen zijn:

  • vliegen (Mensen);

  • vuurbal (Goblins);

  • vuur Ademen (Goblins);

  • slechts een Gedachte (Chaos);

  • aansluiten (Chaos).

Macht ( enkel voor Chaos):

  • Marionet (Chaos).

• Passen

Je kan kiezen om deze ronde te passen. Daarbij zet een speler zijn houten marker van het beurtvolgordespoor naar de meest linkse lege cirkel van het passpoor.

Zodra een speler heeft gepast, mag hij geen beurten meer nemen. Dit betekent dat hij geen acties meer kan uitvoeren en zijn machten niet meer kan gebruiken.

Let op: passieve vaardigheden blijven actief!

Na de actie die energie kost mag je ook nog obeperkt volgende acties uitvoeren die geen energie kosten

  • je machten uitvoeren;

  • passieve acties.

Einde van een ronde

Wanneer alle spelers hebben beëindigd en gepast, eindigt de ronde. Volg onderstaande stappen voordat een nieuwe ronde begint.

  • De Mensenspeler activeert heiligdommen: Als de Mensenspeler een vriendelijke Klerk of Engel op een heiligdomtegel heeft en er minstens drie vriendelijke eenheden aangrenzend aan diezelfde heiligdomtegel staan, wordt het heiligdom geactiveerd (draai de tegel om).

  • Verplaats markers van het passpoor naar het beurtvolgordespoor: Verplaats alle houten markers van het passpoor naar het beurtvolgordespoor in dezelfde volgorde.

  • Verplaats de rondemarker: Verplaats de rondemarker één vakje naar rechts. Als hij al op 10 staat, blijft hij daar.

  • Ronde-energie: Alle spelers plaatsen hun houten marker op het ronde-energiespoor op het getal gelijk aan het aangegeven rondespoor.

  • Factie-energie: Alle spelers ontvangen factie-energie die aan het einde van de ronde wordt verkregen via:

    • lichtbrengers (Mensen);

    • vuurbrengers (Goblins);

    • doodbrengers (Ondoden);

    • chaosbrengers (Chaos);

    • geactiveerde heiligdomtegels.

  • Factie-energie omzetten naar reserve-energie: Alle spelers zetten hun factie-energie om in reserve-energie. Dit gebeurt door de houten marker op het factie-energiespoor terug te zetten naar 0 en de marker op het reserve-energiespoor met hetzelfde aantal te verhogen (tot maximaal 10).

Let op: Factie-energie keert altijd terug naar 0, zelfs als een deel ervan niet kan worden omgezet.

  • Ontgrendel machten: Spelers ontgrendelen hun machtskaarten.

  • Chaos scoort punten voor gecontroleerde eenheden: Als Chaos meespeelt, scoort Chaos punten voor gecontroleerde eenheden.

  • Vulkaan: De eerste speler in de beurtvolgorde gooit met de witte dobbelsteen en past het resultaat toe.

  • Neem ronde-machten terug: Spelers nemen hun geactiveerde ronde-machtskaarten terug en plaatsen deze weer bij hun andere machtskaarten.

Activeren van de vulkaan

Aan het einde van een ronde wordt de vulkaan geactiveerd. Om het effect van de vulkaan te bepalen, gooit de eerste speler de witte dobbelsteen en past hij het resultaat toe in onderstaande volgorde.

  • vuurvlieg;

  • aarde-elementaal rots;

  • vuurelementaal- en Vuurlord-effecten

Einde van het spel 

Van zodra één van de spelers het overwinningsdoel van zijn factie gehaald heeft, eindigt het spel onmiddellijk.

Inhoud en design

Het spelregelboek geeft een heel goed overzicht en is mooi thematisch meegegeven, wat ik een sterk punt vind. Ook de verschillende voorbeelden zijn erg duidelijk.

Er staan pre-made setups in de spelregels en ook andere mogelijkheden voor setup, wat ik zeer goed en heel overzichtelijk vind.

Het artwork is van de hand van Frederick van de Bunt en is een plezier voor het oog. Ook de kwaliteit van de graphics op de speelstukken zit erg goed.

In het spelregelboek wordt ook vermeld dat je voor een how-to-playvideo naar de website van Dotwood Games kan gaan.

Verder in de doos

  • 106x kaarttegel;

  • 89x eenheidsfiche;

  • 18x vuurfiche;

  • 18x rotsfiche;

  • 77x houten marker;

  • 20x unieke machtskaarten;

  • 15x unieke eenheidskaarten;

  • 5x unieke grote commandantenkaarten;

  • 4x doelkaarten;

  • 5x factiekaart;

  • 1x speloverzichtskaart;

  • 1x spelregelboek (ENG);

  • 1x witte zeszijdige dobbelsteen.

Conclusie

Het spelmechanisme is vooral elke beurt goed kijken naar wat je allemaal kan doen binnen je energie en krachten van je factie.

Wat zo fijn is aan het spel, is dat elke factie echt totaal anders speelt en je de strategieën opnieuw onder de knie moet krijgen.

De herspeelbaarheid van het spel ligt erg hoog, enerzijds omdat het afhangt van welke facties je het spel opzet en anderzijds omdat het spel helemaal anders kan lopen naargelang wie je tegenspelers zijn en hoe zij met de keuzes en machten omgaan. Geen enkel spel is hetzelfde!

Aan het einde van de ronde kan de vulkaan zomaar zorgen dat al die geplaatste legers in één keer weer van het spelbord gevaagd worden. Dit zou voor bepaalde spelers erg frustrerend zijn, voor mij is het juist een gezonde druk om echt tot het uiterste te gaan in elke beurt. Maar je moet daar natuurlijk van houden.

De pre-made setups zijn erg goed, en ik raad sterk aan deze te gebruiken totdat je het spel al meerdere keren gespeeld hebt. Deze setups zijn zeer gebalanceerd en goed uitgedacht. Ook hier zie je dat er over elk detail is nagedacht.

Ook het verhaal is goed uitgewerkt en het artwork sluit hier naadloos op aan.

Tekst en fotografie: Esmeralda Wolf